Bewegwijzering ‘getuige’ bij ongelukken

Bij de reconstructie van complexe verkeersongevallen speelt ook bewegwijzering een cruciale rol. Politieagent Tim Boon van de Verkeersongevallen analyse (VOA) over overhangende bomen en je weg vinden op onverlichte provinciale wegen.

De werkdagen van Tim Boon (38) worden gevuld met remsporen, krassporen, hoe auto’s in de kreukels liggen en slachtoffers op het wegdek zijn beland. Als forensisch onderzoeker bij de VOA in Noord-Holland worden hij en zijn collega’s ingeroepen als een ongeluk voor het ‘basisteam’ (de gewone politie) te ingewikkeld is. Is er een zwaargewond of dodelijk slachtoffer te betreuren, dan is het wettelijk verplicht dit onderzoeksteam in te schakelen omdat hun analyse mogelijk nodig is bij een eventueel strafrechtelijk onderzoek of uiteindelijke rechtszaak.

Flink wat van de vele eindeloze provinciale wegen die het Noord-Hollandse landschap doorkruisen, staan op het lijstje van gevaarlijkste wegen in het land. Tim: ‘Geen middenberm, ‘s nachts geen verlichting en een te grote verleiding om op ogenschijnlijk rustige momenten het gaspedaal wat verder in te duwen; het is deze cocktail van ingrediënten die regelmatig tot ernstige ongelukken leidt.’

Nauwgezette reconstructie
Ook op de smallere, maar al even lange tussenwegen mag vaak 60 km/uur gereden worden, wat vaak tot ongelukken leidt. Om daar snel hun weg te vinden zijn Tim en zijn collega’s, de digitale navigatie ten spijt, nog steeds afhankelijk van goede bewegwijzering. ‘Ik werkte hiervoor op de motor, dan moet je blind kunnen varen op de borden langs de weg. De navigatie is toch niet altijd up-to-date en in een gebied dat ik niet op mijn duim ken, moet ik gewoon zo snel mogelijk van A naar B kunnen komen. Als ik een ambulance escorteer bijvoorbeeld, dan is het belangrijk dat ik de borden kan volgen waarop het dichtstbijzijnde ziekenhuis aangegeven staat.’

Als Tim op de plaats van het ongeval aankomt, legt hij nauwgezet alle details vast. Alle aanwijzingen worden gemarkeerd met spuitverf op krijt. Alle gegevens worden fotogrammetrisch vastgelegd en of ingemeten, waarbij overzichtsfoto’s van hun perspectief worden ontdaan (de foto wordt ‘onthoekt’) waardoor ze bemeetbaar, controleerbaar en reproduceerbaar zijn. Van de betrokken voertuigen wordt de technische staat onderzocht en de schade vastgelegd.

‘Je kunt het technisch onderzoek maar één keer goed doen, de dag erna zijn alle sporen verdwenen.’

Tim Boon

Tim: ‘Je kunt het technisch onderzoek maar één keer goed doen, de dag erna zijn alle sporen verdwenen. Als wij aankomen is de locatie vaak al afgezet. Als er mensen overleden zijn, willen we ze toch nog even laten liggen. Ja, dat is afschuwelijk, maar we moeten toch vastleggen hoe iemand in de wagen zit of op het wegdek is beland. Alle informatie is relevant om precies te kunnen reconstrueren wat er gebeurd is. Later zijn we ook bij de schouwarts aanwezig want ook de sporen op het lichaam zelf kunnen belangrijk zijn; had iemand zijn autogordel om? Hoe zien de verwondingen eruit? Alle informatie, elk detail, kan het laatste puzzelstukje blijken te zijn.’

Bewegwijzering in proces verbaal
Ook de bewegwijzering rondom de plaats van het ongeval kan cruciale informatie verschaffen over de toedracht. Tim: ‘Staan de borden waar ze wettelijk gezien moeten staan? Zijn ze zichtbaar, goed bevestigd, voldoen ze aan alle eisen? Als dit niet het geval is, kan dat als verzachtende omstandigheid gelden als het tot een strafzaak komt. Als bijvoorbeeld snelheidsborden niet duidelijk zijn, dan nemen wij contact op met de wegbeheerders. Bij forensisch onderzoek gebruiken we als het even kan de betrokken auto’s zelf. Dan zetten we ze terug op de plaats waar het verkeersbord te zien zou moeten zijn en fotograferen we van elke hoek in de auto de omgeving. Zo verplaatsen we ons in de bestuurder op het moment dat het ongeluk plaatsvond en kunnen we hopelijk achterhalen waar het mis is gegaan.’

Tim werkt ondertussen twintig jaar bij de politie en is dus wel wat gewend. Toch gaat ook bij hem niet alles de koude kleren zitten. Tim: ‘Laatst nog, een meisje van 15. Dat strookt dan zó niet met je gevoel van rechtvaardigheid. Aan het eind van de werkdag ben je dat niet zo maar kwijt. Toch geeft het een gevoel van zingeving dat we in ieder geval aan de nabestaanden een duidelijk verhaal kunnen vertellen van hoe een ongeluk ontstaan is, dat biedt hen vaak toch rust.’

Ook de bewegwijzering rondom de plaats van het ongeval kan cruciale informatie verschaffen over de toedracht.